WK-fans in de VS struikelen over fooicultuur: ‘verwarrend en duur’

Internationale fans die het WK in de Verenigde Staten bezoeken, botsen massaal op de Amerikaanse fooicultuur. Meerdere supporters spreken van ‘fooi-moeheid’ nu de uitgaven voor tickets, eten en drinken snel oplopen en onduidelijk is wat ‘normaal’ is om te geven.

De Engelse fan Geoff Pryor vindt het “vreemd” dat hij bij de aanschaf van een flesje water al om fooi wordt gevraagd. In restaurants begrijpt hij het beter: in delen van de VS krijgen bedieningsmedewerkers slechts iets meer dan 2 dollar per uur betaald en wordt vaak rond de 20% fooi verwacht om op een leefbaar inkomen uit te komen. “Als de service goed is, verdienen ze ook een goede fooi,” zegt hij.

Australische supporters Chris O’Flynn en Robert McNamara wijzen erop dat hoge ticketprijzen hun budget al aantasten en dat fooi de kosten verder opdrijft. “In Australië betaal je een vaste prijs. Hier wordt om fooi gevraagd of verwacht, en soms weet je niet hoeveel gepast is,” aldus O’Flynn. McNamara probeert zich aan te passen aan de lokale gebruiken, maar noemt het een cultuurshock: “Bij elk drankje wordt een fooi verwacht, dus het gaat heel snel hard. Je koopt een drankje en telt er 5 dollar bij op.”

Ook Japanse fans worstelen met de praktijk. Maiko Asahi, in Dallas om Japan te zien spelen, noemt de basisprijzen al hoog en mét fooi “veel te duur”. Een landgenoot, Akihiro, rekent voor dat zelfs de goedkoopste maaltijd al snel rond de 30 dollar kost en met 13–20% fooi stevig aantikt: “Dan denk je al gauw: daarvoor had ik bijna een extra portie kunnen nemen.”

Aan de andere kant van de bar klinkt herkenning. In Banter, een voetbalbar in Brooklyn, ziet eigenaar Chris Keller veel Britse en Europese bezoekers, die volgens hem berucht zijn om karige fooien—of helemaal geen. Om zijn personeel te beschermen, laat hij gereserveerde tafels vooraf betalen, inclusief service charge. In New York meldde Hurley’s Restaurant & Bar juist ongekend drukte, maar co-eigenaar Ann Calimano benadrukt dat veel Europeanen niet gewend zijn te tippen zoals Amerikanen. Bij rekeningen van bijvoorbeeld 600 dollar zonder fooi vraagt het personeel eerst vriendelijk of de service goed was, om daarna uit te leggen dat service hier niet in de prijs is inbegrepen.

In Californië ligt het basissalaris voor getipte werknemers met 16,20 dollar per uur relatief hoog, zegt Joseph Pitruzelli van het Duitse eethuis Wurstküche in Los Angeles. Zijn zaak houdt de voorgestelde fooi bij 10, 15 en 20%, al ziet hij elders keuzeknoppen van 20, 25 en 30%—“wel erg hoog”. Bij Wurstküche worden de fooien gedeeld door het hele team, van afwassers tot koks en bediening.

Volgens Rosa Thurnher, eigenaresse van El Ponce in Atlanta en bestuurslid van de Independent Restaurant Coalition, is 20% in de VS zo’n beetje de standaard—voornamelijk door de lonenstructuur. In Atlanta is de minimum cash wage voor bedienend personeel 2,13 dollar per uur; halen loon plus fooien niet de staatsminimum van 7,25 dollar, dan moet de werkgever aanvullen. “Zonder fooien is overleven in de horeca onmogelijk,” zegt zij. Bovendien worden fooien door de overheid gezien als een vast en verwacht inkomensonderdeel.

De kloof in cultuur en verwachtingen maakt de WK-ervaring voor veel reizende fans complexer en duurder dan gedacht. Voor ondernemers blijft de fooi vooral een vangnet om personeel fatsoenlijk te laten verdienen; voor supporters hoort het leren van de lokale mores er dit toernooi simpelweg bij.